Informacja o sytuacji na rynku pracy w powiecie piskim za rok 2003r.
Rynek pracy przenika praktycznie wszystkie dziedziny życia gospodarczego i obszary aktywności społecznej, jest pochodną i wypadkową procesów zachodzących w tych obszarach, a w związku z tym wpływ na jego funkcjonowanie jest regulowany przez liczne akty prawne dotyczące tych dziedzin. Podstawową funkcję regulującą dla obszaru bezrobocia spełnia ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu [Dz.U. z 2003r. Nr 58 poz. 514 ze zmianami ].
Regulacje prawne i finansowe tworzą ramy funkcjonowania rynku pracy i wyznaczają kierunki jego rozwoju. Stymulują procesy na nim zachodzące, zarówno pozytywne, jak i negatywne w skutkach, stwarzając możliwości oddziaływania w ten rynek z zewnątrz umożliwiają wpływanie na dokonujące się zmiany. W efekcie rozwiązania prawno – finansowe wzmacniają bądź osłabiają wpływ różnych czynników na rynek, w tym także wpływ poszczególnych partnerów na nim funkcjonujących. Natura dobrze zorganizowanego wolnego rynku pracy sprawia jednak, iż dominantą pozostają podstawowe reguły ekonomii wolnorynkowej, a więc przede wszystkim konkurencja oraz rachunek kosztów.
Przedstawiony materiał stanowi analizę trendów charakterystycznych dla lokalnego rynku pracy powiatu piskiego w roku 2003. Przedstawia zadania realizowane przez Urząd Pracy oraz skalę zjawisk występujących na naszym terenie.
I. Uwarunkowania ekonomiczne i społeczne powiatu piskiego.
Powiat piski położony jest w południowo - wschodniej części województwa warmińsko - mazurskiego. Sąsiaduje z powiatami: szczycieńskim, mrągowskim, giżyckim. ełckim oraz od południowego wschodu graniczy z powiatem kolneńskim - woj. podlaskie. Terytorialnie powiat podzielony jest na 4 gminy, tj. Pisz, Biała Piska, Orzysz i Ruciane Nida.

Łączna powierzchnia powiatu wynosi 1776,2 km2 z czego 30,6 % przypada na użytki rolne, lasy 29 %, wody 28 %, inne 12,4 %.
Powiat piski zajmuje 4 lokatę w województwie warmińsko – mazurskim pod względem zajmowanej powierzchni, większą powierzchnię posiadają takie powiaty jak: olsztyński, giżycki, szczycieński.
Ponad jedna trzecia ludności powiatu zamieszkuje miasto Pisz, a blisko połowa mieszka w mieście i gminie Pisz. Po Piszu największym miastem jest Orzysz, następnie Ruciane Nida i Biała Piska. Największe skupisko ludności zamieszkującej tereny wiejskie występuje w gminie Biała Piska, następnie w gminie Pisz, Orzysz i Ruciane Nida. Ogółem w miastach powiatu piskiego mieszka 10 000 osób więcej niż na terenach wiejskich (miasta – 35 234, wsie – 24 561). Na terenie powiatu piskiego, o powierzchni 1776 km2, mieszka blisko 60 tysięcy osób (34 osoby na 1 km2), pod względem gęstości zaludnienia powiat znajduje się na ostatnim miejscu w województwie. Najwięcej osób na 1 m² przypada oczywiście w miastach: Pisz (1971), następnie w Białej Piskiej (1347), Orzyszu (768) i Ruciane Nida (319). Największa gęstość zaludnienia wynosząca 21 osób na 1 km² na terenach wiejskich występuje w gminie Biała Piska. W pozostałych gminach analogiczny wskaźnik nie przekracza wartości 12.
Podobnie jak w polskiej gospodarce, w powiecie piskim dominują małe i średnie przedsiębiorstwa. W województwie warmińsko-mazurskim w 2002 r. ponad 94% wszystkich podmiotów gospodarczych stanowiły firmy zatrudniające do 9 pracowników, w powiecie piskim wskaźnik ten kształtował się podobnie i wynosił w 2002 r. 94,65%. Zakładów zatrudniających od 10 do 49 pracowników było w regionie w 2002 r. 4,2 %, a w powicie piskim 4,1%. Nieznacznie niższy w powiecie piskim był w porównaniu do średniej wojewódzkiej wskaźnik firm zatrudniających powyżej 50 osób – odpowiednio 0,93% w piskim i 1,14 % w województwie.
W roku 2002 nastąpił znaczący spadek zarejestrowanych podmiotów gospodarczych (o około 22% w regionie i 27% w powiecie piskim). W tym roku także największe zmiany nastąpiły w segmencie przedsiębiorstw zatrudniających do 9 pracowników. Powodem jest panująca w tym okresie w całej gospodarce recesja. Jednak mimo znaczącego spadku w 2002r. liczba podmiotów gospodarczych jest nieznacznie wyższa niż w 2000 (o około 5% w województwie i ponad 12% w powiecie piskim), co może świadczyć o dobrej dynamice rozwoju gospodarczego powiatu.
Tabela 1. Podmioty gospodarki narodowej według liczby zatrudnianych pracowników w latach 2000-2002* (liczbach bezwzględnych i %)
|
Wyszczególnienie
|
Ogółem |
W tym jednostki zatrudniające |
|||
|
Do 9 pracowników |
Od 10-49 pracowników |
Powyżej 50 pracowników |
|||
|
Województwo |
2000 |
102 633 |
97 434 94,93% |
3913 3,82% |
1286 1,25% |
|
2001 |
136 762 |
131 185 95,92% |
4225 3,09% |
1352 0,99% |
|
|
2002 |
107 891 |
102 116 94,65% |
4544 4,21% |
1231 1,14% |
|
|
Powiat piski |
2000 |
3535 |
3361 95,08% |
127 3,60% |
47 1,32% |
|
2001 |
5402 |
5214 96,51% |
143 2,66% |
45 0,83% |
|
|
2002 |
3949 |
3738 94,65% |
165 4,17% |
37 0,93% |
|
Źródło: na podstawie „Zmiany Strukturalne grup podmiotów w gospodarce narodowej w województwie warmińsko-mazurskim” za lata 2000-2002, GUS.
W powiecie piskim w 2002 r. 63,6% podmiotów gospodarczych (bez zakładów osób fizycznych) należało do sektora prywatnego (w regionie 74,7%). W analizowanym okresie udział firm prywatnych zmniejszył się o prawie 10%, gdy w województwie zaledwie o 1,7%. Zakłady państwowe stanowiły w roku 2000 – 3,5 % ogółu podmiotów gospodarczych, a w roku 2002 – 2,5%. Samorządy w powiecie piskim posiadały w 2000r. – 19,4 % podmiotów gospodarczych, zaś dwa lata później ich udział zmniejszył się do 17,5%.
Tabela nr 2 Powiat piski - stan w dniu 31 XII
Wyszczególnienie
|
1999 |
2001 |
2002
|
|
Powierzchnia w km2 |
1776 |
1776 |
1776 |
|
Liczba gmin – ogółem |
4 |
4 |
4 |
|
- miejsko-wiejskich |
4 |
4 |
4 |
|
Liczba miast |
4 |
4 |
4 |
|
Ludność ogółem |
59778 |
59795 |
59881 |
|
w tym kobiety |
29593 |
29634 |
29691 |
|
Ludność w wieku: |
|
|
|
|
- przedprodukcyjnym |
17837 |
17225 |
16666 |
|
- produkcyjnym |
34824 |
35345 |
35853 |
|
- poprodukcyjnym |
7117 |
7225 |
7362 |
|
Ludność na 1 km2 |
34 |
34 |
34 |
|
Ludność w miastach w % ogółu ludności |
58,9 |
58,9 |
58,9 |
|
Przyrost naturalny na 1000 ludności |
5,2 |
3,2 |
4,0 |
|
Saldo migracji na 1000 ludności |
-6,6 |
-5,0 |
-3,8 |
|
Podmioty gospodarki narodowej zarejestrowane w rejestrze REGON – ogółem |
3380 |
3535 |
5402 |
|
w tym |
|
|
|
|
- przedsiębiorstwa państwowe |
5 |
2 |
2 |
|
- spółki prawa handlowego |
67 |
81 |
80 |
|
- spółdzielnie |
29 |
28 |
28 |
|
- osoby fizyczne |
2840 |
2943 |
4627 |
|
Zasoby mieszkaniowe zamieszkane – ogółem |
15977 |
16041 |
16098 |
|
na 1000 ludności |
267,3 |
268,3 |
268,8 |
|
Przeciętna powierzchnia użytkowa w m2 1 mieszkania |
60,4 |
60,7 |
60,9 |
|
na 1 osobę |
16,5 |
16,7 |
16,7 |
![]()
W powiecie piskim najwięcej osób tj. 2 790 (35%) ogółu zatrudnionych pracowało w przemyśle. O dużej koncentracji zatrudnienia może świadczyć fakt, że około 1400 osób, ponad 50% wszystkich pracujących w przemyśle było zatrudnionych w trzech firmach przemysłu drzewnego – dominującego w powiecie – zakładach: Fabryka „Sklejka Pisz” S.A., „Holzwerk” w Piszu i „EastWood” w Drygałach. W regionie wskaźnik zatrudnionych w przemyśle był nieznacznie niższy i wynosił w roku 2002 – 31,9%.
Szkoły i zakłady oświatowe są to liczący się w skali powiatu pracodawcy. Przykładowo Zespół Obsługi Ekonomicznej Szkół i Przedszkoli w Piszu zatrudniał na koniec 1999 roku 492 osoby. Istotną rolę odgrywają też urzędy administracji państwowej i samorządowej, jak również przedsiębiorstwa komunalne, np.: Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej zatrudnia ponad 100 osób.
II. Rynek pracy
2.1 Tendencje w poziomie bezrobocia
Bezrobocie w powiecie piskim jest jednym z najważniejszych problemów społecznych i ekonomicznych o wielu negatywnych konsekwencjach dla gospodarki regionu i osób bezrobotnych. Nie tylko oznacza ono niewykorzystanie części siły roboczej i niższą produkcję w gospodarce, ale także pogorszenie poziomu życia osób bezrobotnych, frustrację, niezadowolenie społeczne oraz rozwój niekorzystnych zjawisk społecznych. Na koniec I półrocza 2003r powiat piski zajmował w województwie piąte, a w kraju szesnaste miejsce pod względem wysokości stopy bezrobocia, a więc można stwierdzić, że należy do powiatów o najwyższej stopie bezrobocia w Polsce. Bezrobocie w powiecie dotyka głównie ludzi młodych w wieku od 18-34 lat, o niskich kwalifikacjach zawodowych, kobiety, osoby mieszkające na wsi.
Na koniec grudnia 2003r zarejestrowanych było 7826 osób bezrobotnych i w porównaniu do analogicznego miesiąca roku poprzedniego liczba bezrobotnych zmalała o 187 osób (8013 osób – liczba bezrobotnych wg. stanu na dzień 31.12.2002r).
Od początku okresu transformacji powiat piski charakteryzuje się bardzo wysokim natężeniem bezrobocia. Wskaźnik stopy bezrobocia mierzony stosunkiem bezrobotnych do czynnych zawodowo mieszkańców powiatu na koniec listopada 2003r wynosił 34,6%. Oznacza to, że oficjalnie co trzeci czynny zawodowo mieszkaniec powiatu pozostaje bez pracy. Biorąc pod uwagę bezrobocie ukryte, wskaźnik ten byłby znacznie większy. Sytuacja powiatu na tle kraju i województwa przedstawia się następująco:
& w stosunku do województwa stopa bezrobocia w powiecie jest wyższa o około 7 punktów procentowych (województwo – 27,7%),
& w stosunku do średniej krajowej stopa bezrobocia na terenie działania Urzędu Pracy jest wyższa o 17 punktów procentowych (kraj 17,6% )
Wykres 1. Stopa bezrobocia w powiecie piskim i w województwie warmińsko – mazurskim w roku 2003 (stan na koniec miesiąca)

Tabela 3. Dynamika wzrostu bezrobocia w powiecie piskim w latach 1998 - 2003
|
31 grudzień |
Liczba bezrobotnych |
Wzrost/spadek do poprzedniego roku |
Wzrost do 1998 roku |
% wzrostu/spadku do poprzedniego roku |
% wzrostu do roku 1998 |
|
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
|
1998 |
5938 |
- 1216 |
- |
- 17,0 |
- |
|
1999 |
7384 |
+ 1446 |
1446 |
+24,35 |
24,35 |
|
2000 |
7782 |
+ 398 |
1844 |
+5,4 |
31,0 |
|
2001 |
8393 |
+ 611 |
2455 |
+7,85 |
41,3 |
|
2002 |
8013 |
- 380 |
2075 |
- 4,5 |
34,9 |
|
2003 |
7826 |
-187 |
1888 |
-2,3 |
31,8 |
Wykres 2. Dynamika wzrostu bezrobocia w powiecie piskim w latach 1998- 2003

źródło: opracowanie własne
Począwszy od 1998 roku, poziom bezrobocia w powiecie piskim rósł od 5938 osób do 8393 osób w roku 2001 - i dopiero w roku 2002 zauważalne są pewne symptomy poprawy - liczba bezrobotnych zmniejszyła się o 380 osób, czyli o 4,5 % w stosunku do 2001 roku.
Zauważalny od 2002 roku utrzymujący się również w 2003r spadek bezrobocia w naszym powiecie to wpływ wielu pozytywnych tendencji takich jak:
Ø wzrost liczby ofert pracy
Ø wzrost liczby zaktywizowanych absolwentów
Ø wzrost liczby osób bezrobotnych uczestniczących w szkoleniach i przekwalifikowaniach
Ø wzrost liczby udzielonych pożyczek z Funduszu Pracy.
Tabela nr 4. Liczba bezrobotnych w miesiącu grudniu 2002 oraz w poszczególnych miesiącach roku 2003 ( stan na koniec m-ca)
|
Miesiąc |
Liczba bezrobotnych na koniec miesiąca |
Wzrost/ spadek do poprzedniego miesiąca |
|
Grudzień 2002 |
8013 |
- |
|
Styczeń 2003 |
8156 |
+143 |
|
Luty 2003 |
8002 |
- 154 |
|
Marzec 2003 |
7802 |
- 200 |
|
Kwiecień 2003 |
7644 |
-158 |
|
Maj 2003 |
7411 |
-233 |
|
Czerwiec 2003 |
7288 |
-123 |
|
Lipiec 2003 |
7321 |
+33 |
|
Sierpień 2003 |
7455 |
+134 |
|
Wrzesień 2003 |
7395 |
-60 |
|
Październik 2003 |
7510 |
-115 |
|
Listopad 2003 |
7622 |
+112 |
|
Grudzień 2003 |
7826 |
+204 |


Jak wynika z powyższej tabeli i wykresu liczba bezrobotnych w miesiącach od lutego do czerwca 2003r sukcesywnie malała i na koniec czerwca 2003r wynosiła 7288 osób, natomiast od lipca nastąpił wzrost liczby bezrobotnych, który na koniec grudnia 2003r osiągnął poziom 7826 osób.
Jednym z podstawowych parametrów charakteryzujących sytuację na rynku pracy są dane dotyczące “napływu” i “odpływu” bezrobotnych. Obrazują ruch w bezrobociu –w tym również sterowalną część tego rynku – odpływ – który zależny jest od jakości rynku pracy oraz ilości środków Funduszu Pracy przeznaczonych na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu, dzięki którym urząd może swoimi działaniami wpływać na zwiększenie liczby podjęć pracy i staży absolwenckich.
Ogółem w roku 2003 zarejestrowało się 5868 osób tj. o 409 osób więcej niż w roku 2002, natomiast z różnych przyczyn wyrejestrowało się 6055 osób czyli o 216 osób więcej niż w roku ubiegłym. Główne przyczyny odpływu z bezrobocia to:
& podjęcie pracy – 49,9%
& nie potwierdzenie gotowości do podjęcia pracy – 31,8%
& rozpoczęcie szkolenia lub stażu – 10,4%
& dobrowolna rezygnacja ze statusu bezrobotnego – 3,6%
& nabycie praw emerytalnych i rentowych – 1,0%
& inne przyczyny – 3,3%
Wykres nr 4. Napływ i
odpływ bezrobotnych w powiecie piskim w poszczególnych misiącach 2002r.

2.2 Struktura lokalnego bezrobocia
W 2003r podobnie jak w latach ubiegłych potwierdziły się cechy lokalnego bezrobocia dotyczące jego struktury, a zwłaszcza niektórych subpopulacji bezrobotnych, tj:
& wysoki udział bezrobotnych w najmłodszych grupach wieku produkcyjnego (18-34 lata) - 50,4%.
& wysoki odsetek bezrobotnych oczekujących na pracę powyżej 12 m-cy - 53,2%,
& wysoki udział bezrobotnych o wykształceniu podstawowym – 41,8% oraz zasadniczym zawodowym – 33,0%,
& wysoki udział osób nie posiadających prawa do zasiłku - 80,2%,
& wysoki odsetek bezrobotnych kobiet - 51,5%,
Tabela nr 5. Stuktura bezrobocia w powiecie piskim (stan na koniec 2003r)
- wg poziomu wykształcenia, wieku, stażu pracy, czasu pozostawania bez pracy
|
Wyszczególnienie |
Bezrobotni ogółem
|
Kobiety |
Mężczyźni |
|
Ogółem: |
7826 |
4027 |
3799 |
|
Z liczby ogółem zarejestrowanych: |
|
|
|
|
& poprzedno pracujący |
5707 |
2799 |
2908 |
|
& dotychczas nie pracujących |
2119 |
1228 |
891 |
|
& zamieszkali na wsi |
3488 |
1747 |
1741 |
|
& absolwenci |
162 |
92 |
70 |
|
& bez prawa do zasiłku |
6279 |
3479 |
2800 |
|
& z prawem do zasiłku |
1547 |
548 |
999 |
|
Poziom wykształcenia
|
|||
|
& Wyższy |
139 |
93 |
46 |
|
& Policealny i średni zawodowy |
1324 |
890 |
434 |
|
& Średni ogólnokształcący |
511 |
359 |
152 |
|
& Zasadniczy zawodowy |
2584 |
1135 |
1449 |
|
& Podstawowym |
3268 |
1550 |
1718 |
|
Wiek bezrobotnych |
|||
|
& 15- 17 lat |
1 |
0 |
1 |
|
& 18-24 lata |
1732 |
893 |
839 |
|
& 25-34 lata |
2214 |
1247 |
967 |
|
& 35-44 lata |
1965 |
1027 |
938 |
|
& 45-54 lata |
1670 |
777 |
893 |
|
& 55-59 lat |
200 |
83 |
117 |
|
& 60-64 lata |
44 |
0 |
44 |
|
Staż pracy |
|||
|
& Do 1 roku |
1252 |
782 |
470 |
|
& 1-5 lat |
1458 |
743 |
715 |
|
& 5-10 lat |
984 |
486 |
498 |
|
& 10-20 lat |
1132 |
528 |
604 |
|
& 20-30 lat |
812 |
252 |
560 |
|
& Pow. 30 lat |
69 |
8 |
61 |
|
Bez stażu pracy |
|||
|
|
2119 |
1228 |
891 |
|
Czas pozostawania na bezrobociu |
|||
|
& do 1 m-ca |
477 |
220 |
257 |
|
& 1- 3 m-cy |
1070 |
423 |
647 |
|
& 3-6 m-cy |
1027 |
478 |
549 |
|
& 6-12 m-cy |
1092 |
454 |
638 |
|
& powyżej 12 m-cy |
4160 |
2452 |
1708 |
2.3 Struktura bezrobocia w poszczególnych gminach powiatu piskiego
W rozbiciu na poszczególne jednostki administracyjne powiatu piskiego liczba bezrobotnych na koniec 2003 roku przedstawiała się następująco:
Ø Gmina Pisz - 3.240
Ø Gmina Biała Piska - 1.686
Ø Gmina Orzysz - 1.480
Ø Gmina Ruciane Nida - 1.420
Ø Ogółem powiat - 7.826
Tabela 6. Liczba bezrobotnych ogółem i z prawem do zasiłku w powiecie piskim oraz w poszczególnych gminach w latach 2000 – 2003r
|
Wyszczególnienie |
Ogółem |
% do ogółu bezrobotnych zarejestrowanych powiecie |
Liczba bezrobotnych zarejestrowanych z prawem do zasiłku |
|
|
POWIAT PISKI |
2000 |
7782 |
x |
1758 |
|
2001 |
8393 |
x |
1871 |
|
|
2002 |
8013 |
x |
1642 |
|
|
2003 |
7826 |
x |
1547 |
|
|
Biała Piska |
2000 |
1674 |
21,5 |
331 |
|
2001 |
1779 |
21,2 |
294 |
|
|
2002 |
1645 |
20,5 |
288 |
|
|
2003 |
1686 |
21,5 |
305 |
|
|
Orzysz |
2000 |
1339 |
17,2 |
276 |
|
2001 |
1449 |
17,3 |
315 |
|
|
2002 |
1459 |
18,2 |
269 |
|
|
2003 |
1480 |
18,9 |
262 |
|
|
Pisz |
2000 |
3568 |
45,8 |
844 |
|
2001 |
3798 |
45,2 |
869 |
|
|
2002 |
3466 |
43,3 |
688 |
|
|
2003 |
3240 |
41,4 |
625 |
|
|
Ruciane Nida
|
2000 |
1202 |
15,5 |
307 |
|
2001 |
1367 |
16,3 |
393 |
|
|
2002 |
1443 |
18,0 |
397 |
|
|
2003 |
1420 |
18,1 |
355 |
|
źródło: opracowanie własne
Jak wynika z powyższej tabeli najwięcej zarejestrowanych bezrobotnych w powiecie piskim pochodzi z miasta i gminy Pisz, następnie z miasta i gminy Biała Piska, Orzysz i Ruciane Nida. Stosunek procentowy liczby bezrobotnych w poszczególnych gminach do ogółu bezrobotnych zarejestrowanych w powiecie odpowiada niemal dokładnie stosunkowi liczby mieszkańców gmin do ogółu mieszkańców powiatu. Można zatem stwierdzić, iż pod względem liczby bezrobotnych gminy naszego powiatu pozostają na równym poziomie. Dysproporcje między gminami można jednak zauważyć w stosunku liczby bezrobotnych posiadających prawo do zasiłku do ogółu liczby bezrobotnych w gminach. Na koniec 2003r proporcjonalnie najmniej bezrobotnych z prawem do zasiłku pochodziło z miasta i gminy Orzysz, następnie z miasta i gminy Biała Piska i Pisz. Proporcjonalnie najwięcej osób bezrobotnych z prawem do zasiłku pochodzi z miasta i gminy Ruciane Nida. Można zatem przypuszczać, że w mieście i gminie Ruciane Nida, gdzie liczba osób posiadających prawo do zasiłku jest największa, panuje większy ruch i rejestrują się wciąż nowi bezrobotni, ale też łatwiej znajdują oni pracę.
Wykres nr 5. Bezrobotni w
poszczególnych gminach powiatu piskiego w latach 2001-2003

2.4 Bezrobotni z prawem do zasiłku
Prawo do zasiłku otrzymują osoby posiadające status bezrobotnego, spełniające dodatkowe kryteria określone Ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu [Dz.U. 2003r. Nr 58, poz.514 ze zmianami].
W Powiatowym Urzędzie Pracy w Piszu wg stanu na dzień 31.12.2003r. liczba bezrobotnych uprawnionych do pobierania zasiłku wynosiła 1547 osób w tym 548 kobiet. Bezrobotni uprawnieni do pobierania zasiłku stanowili 19,8% ogółu bezrobotnych. Na przestrzeni 2003r zarejestrowało się 1647 osób uprawnionych do pobierania zasiłku co stanowiło 28,1% ogółu osób rejestrujących się w minionym roku.
W porównaniu do 2002 roku liczba bezrobotnych uprawnionych do pobierania zasiłku zmalała o 95 osób (1642- liczba bezrobotnych uprawnionych do pobierania zasiłku w 2002r )
Wykres nr 6. Liczba bezrobotnych z prawem do zasiłku w latach 2002-2003

2.5 Osoby pobierające zasiłki i świadczenia przedemerytalne
Powiatowy Urząd Pracy w Piszu zajmuje się osobami w wieku przedemerytalnym, prowadzi ich rejestrację, ewidencję, wypłatę świadczeń. Na koniec 2003r. liczba osób pobierających zasiłki i świadczenia przedemerytalne wynosiła 778 osób, w tym 330 kobiet. Liczba osób pobierających zasiłki i świadczenia przedemerytalne wzrosła w porównaniu do roku ubiegłego o 117 osób. W ciągu analizowanego roku zarejestrowało się 211 osób, natomiast 94 osoby zostały wykreślone z ewidencji z powodu nabycia praw emerytalnych i rentowych.
2.6 Osoby niepełnosprawne
Zgodnie z metodologią sporządzania sprawozdań o rynku pracy za niepełnosprawnych bezrobotnych uważa się osoby zarejestrowane w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotne, spełniające warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz.514 ze zmianami) oraz art. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776, z późn. zmianami), z wyjątkiem bezrobotnych odbywających szkolenia i staż. W liczbie zarejestrowanych niepełnosprawnych bezrobotnych nie uwzględnia się osób, które uprawnione są do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.
Za niepełnosprawnych poszukujących pracy i nie pozostających w zatrudnieniu uważa się osoby zarejestrowane w powiatowym urzędzie pracy jako poszukujące pracy nie pozostające w zatrudnieniu, spełniające warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2, lit. g) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 15 ustawy z o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 2 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. W praktyce oznacza to, że do osób tej kategorii zaliczani są niepełnosprawni, którzy aktualnie nie pozostają w zatrudnieniu lecz deklarują chęć jego podjęcia. Najczęściej osoby te pobierają świadczenia rentowe bądź osiągają inny dochód, co uniemożliwia im nabycie statusu bezrobotnego. Stąd też ewidencjonowane są jako poszukjące pracy. Osobą niepełnosprawną jest taka osoba, która posiada odpowiednie orzeczenie wydane przez organ do tego uprawniony.
Tabela nr 7. Niepełnosprawni według stopnia niepełnosprawności w 2003 r w powiecie piskim
|
Osoby niepełnosprawne |
Niepełnosprawni bezrobotni |
Niepełnosprawni poszukujący pracy |
||
|
OGÓŁEM |
36 |
15 |
||
|
Mężczyźni |
19 |
11 |
||
|
kobiety |
17 |
4 |
||
|
zamieszkali na wsi |
15 |
2 |
||
|
zamieszkali w mieście |
21 |
13 |
||
|
|
osoby niepełnosprawne wg rodzaju niepełnosprawności |
|
|
|
|
|
|
- znacznym |
0 |
1 |
|
|
|
- umiarkowanym |
3 |
4 |
|
|
|
- lekkim |
33 |
10 |
Tabela nr 8. Osoby niepełnosprawne według płci i grup wieku w 2003 r.
|
Osoby niepełnosprawne |
Ogółem |
W wieku |
||||||
|
0 – 17 lat |
18 – 24 |
25 – 34 |
35 – 44 |
45 – 54 |
55 – 59 |
60 i więcej lat
|
||
|
Osoby |
||||||||
|
Bezrobotni…………… |
36 |
0 |
11 |
5 |
8 |
9 |
3 |
0 |
|
Poszukujacy pracy……. |
15 |
0 |
0 |
3 |
5 |
6 |
1 |
0 |
Niepełnosprawni bezrobotni byli przede wszystkim mieszkańcami miast – w końcu 2003 r. na wsi zamieszkiwało tylko 33,3% z nich (17 osób).
Wykres nr 7. Liczba bezrobotnych niepełnosprawnych wg czasu pozostawania bez pracy. Stan 31 grudnia 2003 r.

W 2003r do ewidencji bezrobotnych włączono 19 osób niepełnoprawnych, w tym samym czasie z rejestrów wykreślono 16 osób. Wśród wyłączonych z ewidencji ponad 62% (10 osób) podjęło pracę.
Tabela nr 9. Powody wyłączeń niepełnosprawnych bezrobotnych w 2003r
|
Powody wyłączeń niepełnosprawnych bezrobotnych |
2003 rok |
|
praca refundowana przez PFRON poza zakładem pracy chronionej |
1 |
|
praca refundowana przez PRFON w zakładzie pracy chronionej |
0 |
|
inna praca w zakładach pracy chronionej |
0 |
|
Pozostałe podjęcia pracy |
9 |
|
rozpoczęcie działalności gospodarczej |
0 |
|
rozpoczęcie stażu lub szkolenia |
2 |
|
inne przyczyny |
4 |
Najczęszczszą przyczyną kalectwa wśród osób niepełnosprawnych okazały się kłopoty związane z funkcjonowaniem narządu ruchu oraz choroby narządu wzroku, choroby układu oddechowego i układu krązenia, a także choroby psychiczne. Dokładne dane dotyczące tej kwestii zawarto w tabeli poniżej.
Tabela nr 10. Przyczyny niepełnosprawności
|
Przyczyny niepełnosprawności |
Bezrobotni niepełnosprawni
|
niepełnosprawni poszukujący pracy oraz nie pozostający w zatrudnieniu |
|
Upośledzenie umysłowe |
2 |
0 |
|
Choroby psychiczne |
6 |
1 |
|
Zaburzenia głosu, mowy i choroby słuchu |
4 |
0 |
|
Choroby narządu wzroku |
6 |
2 |
|
Upośledzenie narządu ruchu |
6 |
6 |
|
Epilepsja |
0 |
0 |
|
Choroby układu oddechowego i krążenia |
6 |
1 |
|
Choroby przewodu pokarmowego |
0 |
0 |
|
Choroby układu moczowo – płciowego |
0 |
1 |
|
Choroby neurologiczne |
3 |
2 |
|
Inne, w tym: schorzenia endykrologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu kwiotwórczego |
3 |
2 |
|
Nieustalona |
0 |
0 |
|
RAZEM |
36 |
15 |
III. Aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu.
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu określa zadania (programy), które służą wspieraniu zatrudnienia (bezrobotnych, poszukujących pracy oraz osób zagrożonych utratą zatrudnienia), w tym również finansowanie ze środków Funduszu Pracy.
Szczegółową definicję pośrednictwa pracy zawiera rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 09 lutego 2000r w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia pośrednictwa pracy, poradnictwa zawodowego, organizowania szkoleń bezrobotnych, tworzenia zaplecza metodycznego dla potrzeb informacji zawodowej i poradnictwa zawodowego oraz organizowania i finansowania klubów pracy [Dz.U.Nr 12, poz.146]. W § 1 ust.2 rozporządzenia wyszczególniony został enumeratywny katalog działań powiatowych urzędów pracy obejmujący rzeczowy zakres pośrednictwa pracy:
1) udzielanie pomocy bezrobotnym i innym osobom poszukującym pracy w uzyskaniu odpowiedniego zatrudnienia oraz pracodawcom w uzyskaniu pracowników o poszukiwanych kwalifikacjach zawodowych,
2) pozyskiwanie ofert pracy,
3) udzielanie pracodawcom informacji o możliwościach zatrudnienia pracowników na zgłoszonych wolnych miejscach zatrudnienia i miejscach przygotowania zawodowego,
4) informowanie bezrobotnych i innych osób poszukujących pracy oraz pracodawców o sytuacji na lokalnym rynku pracy i przewidywanych zmianach,
5) inspirowanie i organizowanie kontaktów bezrobotnych i innych osób poszukujących pracy z pracodawcami,
6) współdziałanie z innymi powiatowymi urzędami pracy w zakresie wymiany informacji o możliwościach uzyskania zatrudnienia i szkolenia na terenie ich działania,
7) informowanie bezrobotnych o przysługujących im prawach i obowiązkach.
3.1 Aktywizacja zawodowa bezrobotnych w powiecie piskim w 2003r.
3.1.1 Oferty pracy
& staże absolwenckie – 401,
& umowy absolwenckie – 37,
Ilość ofert pracy w 2003r była o 428 większa niż w roku 2002.
Tabela nr 11. Liczba ofert pracy w latach 2001 - 2003
|
Wyszczególnienie |
2001 |
2002
|
2003
|
|
Liczba ofert pracy subsydiowanej |
39 |
556 |
1411 |
|
Liczba ofert pracy niesubsydiowanej
|
1020 |
1243 |
816 |
|
Ogółem liczba ofert pracy zgłoszonych przez pracodawców |
1059 |
1799 |
2227 |
Wykres nr 8. Oferty pracy w
latach 2001-2002

3.1.2 Oferty pracy niesubsydiowanej
W 2003r. do urzędu pracy wpłynęło ogółem 816 oferty pracy niesubsydiowanej, przeznaczone były one przede wszystkim dla:
& robotników w przemyśle drzewnym,
& robotników leśnych,
& robotników gospodarczych,
& sprzedawców,
& referentów administracyjno – biurowych,
Strukturę zgłoszonych w 2003r. ofert pracy niesubsydiowanej przedstawia tabela:
Tabela nr 12. Struktura zgłoszonych ofert pracy w 2002r.
|
Miesiąc |
Liczba ofert pracy niesubsydiowanej |
z tego |
|||
|
nowe miejsca pracy |
z fluktuacji |
umowa zlecenie umowa o dzieło |
prace sezonowe, krótkookresowe |
||
|
Styczeń |
62 |
14 |
32 |
0 |
16 |
|
Luty |
71 |
1 |
24 |
10 |
36 |
|
Marzec |
66 |
12 |
17 |
3 |
34 |
|
Kwiecień |
74 |
3 |
7 |
18 |
46 |
|
Maj |
134 |
15 |
11 |
20 |
88 |
|
Czerwiec |
92 |
2 |
14 |
8 |
68 |
|
Lipiec |
59 |
2 |
11 |
10 |
36 |
|
Sierpień |
42 |
0 |
22 |
1 |
19 |
|
Wrzesień |
48 |
1 |
14 |
4 |
29 |
|
Październik |
60 |
2 |
20 |
3 |
35 |
|
Listopad |
49 |
2 |
13 |
0 |
34 |
|
Grudzień |
59 |
4 |
31 |
3 |
21 |
|
Ogółem |
816 |
58 |
216 |
80 |
462 |
Jak wynika z powyższej tabeli najwięcej ofert pracy niesubsydiowanej dotyczyło pracy sezonowej, krótkookresowej oraz fluktuacji.
3.1.3 Prace interwencyjne
Aktywna polityka zatrudnienia ma na celu świadome kształtowanie operacji na rynku pracy, głównie w sferze regulowania popytu i podaży na siłę roboczą. Polityka ta posługuje się aktywnymi narzędziami pracy, które zmierzają do łagodzenia skutków bezrobocia poprzez czasową aktywizację bezrobotnych. Narzędziami tymi między innymi są prace interwencyjne.
Prace interwencyjne według ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oznaczają zatrudnienie bezrobotnego przez pracodawcę w okresie nie dłuższym niż 12 miesięcy, jeżeli zatrudnienie to nastąpiło w wyniku umowy zawartej ze starostą.
W roku 2003 w ramach prac interwencyjnych zaktywizowano 355 osób bezrobotnych, w tym 135 kobiet. W omawianym okresie w ramach prac interwencyjnych zatrudniono 130 osób pozostających bez pracy powyżej 12 miesięcy (tj. 36,6% ogółu zaktywizowanych w ramach prac interwencyjnych), w tym 62 kobiety.
W 2003 roku inicjowaniem i finansowaniem zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych objętych zostało 105 osób zamieszkujących tereny wiejskie, co stanowiło 29,6% ogółu zaktywizowanych.
Bezrobotni w ramach prac interwencyjnych najczęściej zatrudniani byli na stanowiskach:
Ø robotnik drogowy ,
Ø pilarz – drwal ,
Ø robotnik budowlany,
Ø sprzedawca w handlu detalicznym.
Walory zatrudnienia przy pracach interwencyjnych sprawiają, że ta forma subwencjonowania staje się korzystna z wielu względów, m.in. przy stosunkowo niskich kosztach:
Ø powstają nowe miejsca pracy, co daje szansę na stałe zatrudnienie części bezrobotnych,
Ø ogranicza się bezrobocie długotrwałe,
Ø daje się okresowe zatrudnienie bezrobotnym,
Ø poprawia się sytuację materialną bezrobotnego,
3.1.4 Roboty publiczne
Roboty publiczne to zatrudnienie bezrobotnego w okresie nie dłuższym niż 6 miesięcy, przy wykonywaniu prac zorganizowanych przez organy samorządu terytorialnego lub instytucje użyteczności publicznej oraz organizacje statutowo zajmujące się problematyką:
& ochrony środowiska, kultury,
& oświaty,
& sportu i turystyki,
& opieki zdrowotnej oraz pomocy społecznej,
& spółki wodne i ich związki, jeżeli prace te są finansowane lub dofinansowane za środków samorządu terytorialnego, budżetu państwa, funduszy celowych lub środków instytucji, organizacji, spółek wodnych i ich związków.
Roboty publiczne są organizowane w szczególności w ramach realizowanych na terenie gminy inwestycji infrastrukturalnych oraz zadań związanych z opieka społeczną i obsługą bezrobocia.
W 2003 roku w ramach robót publicznych pracę podjęło 618 osób w tym 240 kobiet oraz 189 osób zamieszkałych na terenach wiejskich, tj. 30,6% ogółu osób zaktywizowanych w ramach robót publicznych.
W rozbicu na poszczególne gminy powiatu piskiego liczba osób skierowanych na roboty publiczne przedstawia się następująco:
Ø gmina Biała Piska – 120 osób .
Ø gmina Orzysz - 143 osoby
Ø gmina Pisz - 291 osób
Ø gmina Ruciane Nida 86 osób
Efektywność zatrudnienia w ramach robót publicznych wynosiła 2003r 13,3% (85 osób)
3.1.5 Szkolenia i przekwalifikowania bezrobotnych
W 2003 roku przeszkolono i przekwalifikowano 228 osób bezrobotnych czyli o 45 osób mniej niż w roku ubiegłym . Organizowane szkolenia w minionym roku finansowane były z różnych źródeł, takich jak:
1) Fundusz Pracy
Kierunki szkoleń:
- Kurs nauki języka niemieckiego – 9 osób
- Palacz CO – 1 osoba,
- Agent celny – 1 osoba,
- Szkolenie w zakresie transportu drogowego taksówką – 1 osoba,
- Kurs manicure – 1 osoba,
- Operator koparko – ładowarki – 1 osoba
- Operator koparki jednonaczyniowej – 3 osoby,
- Lider klubu pracy – 2 osoby,
- Kurs przygotowawczy dla przewoźników wykonujących drogowy zarobkowy przewóz rzeczy w transporcie krajowym/ międzynarodowym – 2 osoby
- Kierowca wózków jezdniowych – 1 osoba
2) Program Aktywizacji Obszarów Wiejskich
Kierunki szkoleń
- opiekunka osób starszych i niepełnosprawnych – 10 osób,
- prawo jazdy kat. C i E; D; C - 34 osoby
- kurs operatorów maszyn budowlanych i drogowych – 8 osób,
- sprzedawca z obsługą kas fiskalnych – 20 osób,
- pracownik ochrony fizycznej I stopnia – 12 osób,
- kierowca wózków jezdniowych – 16 osób
- mobilność pracy - 13 osób
3) PHARE 2000
Kierunek szkolenia:
- Operator maszyn drzewnych -22 osoby,
- Nowoczesne techniki sprzedaży – 15 osób,
- Samodzielny księgowy bilansista – 24 osoby,
- Twoja szansa w turystyce – 10 osób
- Technolog robót budowlanych wykończeniowych – 22 osoby
3.1.6 Pożyczki z Funduszu Pracy
W powiecie piskim stosunkowo niski poziom rozwoju gospodarczego i społecznego jest przyczyną bezrobocia i niskich dochodów ludności. Wspieranie przez Fundusz Pracy rozwoju gospodarczego w zakresie podejmowania działań mających na celu ograniczenie bezrobocia są właściwe i potrzebne. Przeobrażenia gospodarczo – ekonomiczne kraju następują w szybkim tempie. W dostosowaniu się do zmieniającej się sytuacji na lokalnym rynku pracy dużą rolę choć niewystarczającą odgrywają formy aktywnej polityki zatrudnienia.
W ramach wspierania samozatrudnienia osób bezrobotnych w 2003r Powiatowy Urząd Pracy w Piszu udzielił 19 pożyczek z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej. Pożyczki w minionym roku zostały udzielone na:
& handel - 6 pożyczek,
& usługi - 12 pożyczek, w tym:
ê fryzjersko – kosmetyczne – 1 pożyczka,
ê automyjnia, autokosmetyka – 1 pożyczka,
ê leśne – 3 pożyczki,
ê warsztat samochodowy – 1 pożyczka,
ê tartacznicze – 3 pożyczki,
ê remontowo – budowlane – 1 pożyczka,
ê automaty zabawowo - zręcznościowe– 1 pożyczka,
ê kancelaria notarialna – 1 pożyczka
& produkcja w zakresie budownictwa - 1 pożyczka.
Na sfinansowanie kosztów szkolenia w celu umożliwienia podjęcia zatrudnienia wymagającego szczególnych kwalifikacji Urząd udzielił 7 pożyczek szkoleniowych na ogólną kwotę 17.500 zł..
Pożyczki w kwocie 418.000 zł udzielono na wnioski bezrobotnych po zoopiniowaniu ich przez Komisję do spraw opiniowania wniosków o udzielenie pożyczek z Funduszu Pracy, której posiedzenia w minionym roku odbywały się sześciokrotnie.
Wszystkie wnioski o udzielenie pożyczki z Funduszu Pracy, które wpłynęły do Urzędu Pracy zostały przeanalizowane i ocenione od strony finansowej. Przeprowadzono również kontrolę stwierdzającą fakt prowadzenia działalności gospodarczej, prawidłowości wydatkowania pożyczki oraz fakt zatrudnienia 3 osób bezrobotnych na utworzonych miejscach pracy u 22 przedsiębiorców.
Na pisemną prośbę pracodawców wystawiono kilkadziesiąt zaświadczeń dotyczących:
& odwołania blokady rachunków bankowych,
& wykreślenia ustanowionej hipoteki,
& wysokości zadłużenia pożyczkobiorcy.
Za wystawienie wyżej wymienionych dokumentów pobierano opłatę skarbową.
Na wniosek osób prowadzących działalność gospodarczą na bazie pożyczki z Funduszu Pracy przez conajmniej 24 miesiące, Urząd umorzył część kapitału dla 2 pożyczkobiorców na kwotę 22.500 zł.
W analizowanym okresie odnotowano stopniowy wzrost zainteresowania pożyczkami zarówno pracodawców na tworzenie dodatkowych miejsc pracy, jak również osób bezrobotnych na podjęcie własnej działalności gospodarczej..
Program „Pierwsza Praca” gwarantował absolwentom środki pieniężne z FP na podjęcie działalności gospodarczej. W ramach ww. programu zapoznano uczestników zajęć informacyjno – szkoleniowych z etapami działań niezbędnych do założenia własnej firmy. Bezrobotni absolwenci wykazywali duże zainteresowanie warunkami otrzymania pożyczki. W efekcie podpisano umowy z 5 absolwentami na kwotę 118.000 zł oraz z 1 osobą w wieku do 24 lat , długotrwale bezrobotną i niepracującą na kwotę 17.000.
3.1.7 Aktywizacja zawodowa absolwentów
W końcu grudnia 2003 r. status absolwenta posiadało 162 osoby, stanowili oni 2,1% ogółu zarejestrowanych w naszym urzędzie. W 2003r zarejestrowało się 885 absolwentów, z następującym wykształceniem:
& wyższym – 131,
& policealnym i średnim zawodowym – 337,
& średnim ogólnokształcącym – 241,
& zawodowym - 163,
& pozostałym - 13.
W 2003r w Powiatowym Urzędzie Pracy w Piszu podobnie jak w innych urzędach pracy na terenie całego kraju realizowany był program „Pierwsza Praca”, którego podstawowym celem było zwiększenie szans bezrobotnych absolwentów na uzyskanie pierwszego doświadczenia zawodowego, głównie w formie stażu absolwenckiego lub subsydiowanej pracy, a także samozatrudnienia.
Bezrobotni absolwenci, którzy zostali objęci programem „Pierwsza Praca” uczestniczyli w zajęciach informacyjno szkoleniowych prowadzonych przez doradcę zawodowego „samodzielność w poszukiwaniu pierwszej pracy”. W ramach zajęć gupowych udział wzięło 546 absolwentów. Udział bezrobotnych absolwentów w zajęciach informacyjno – szkoleniowych sprzyjał aktywizacji zawodowej tej grupy bezrobotnych.
W minionym roku urząd pracy zaktywizował 548 bezrobotnych absolwentów, w tym w ramach :
& stażu absolwenckiego – 401 osób,
& umowy absolwenckiej – 37 osób,
& szkolenia – 11 osób,
& robót publicznych – 9 osób,
& prac interwencyjnych – 16 osób,
& samozatrudnienia – 5 osób
& prac niesubsydiowanych - 69 osób.
3.1.8 Poradnictwo zawodowe
Poradnictwo zawodowe ma na celu pomoc osobom bezrobotnym i poszukującym pracy w planowaniu i organizowaniu ich życia zawodowego poprzez udzielanie informacji zawodowych, wskazówek, rad, porad, prowadzenie badań diagnostycznych przydatności zawodowej. Doradca zawodowy w urzędzie pracy pomaga ludziom mającym trudności z podjęciem lub realizacją decyzji zawodowej, wynikające głównie z braku umiejętności oceny swoich możliwości zawodowych lub korzystania z informacji o rynku pracy.
Klientami doradcy zawodowego są zarówno osoby kierowane przez pośredników pracy, którzy wstępnie rozpoznali problem zawodowy bezrobotnego, jak również osoby kierowane przez pracowników odpowiedzialnych za szkolenie bezrobotnych. Ponadto, doradca zawodowy udziela pomocy pracodawcom w doborze kandydatów do pracy wymagającej szczególnych predyspozycji psychofizycznych.
Doradztwo zawodowe nie jest
ograniczone do ściśle określonej grupy wiekowej lub zawodowej - może mieć
zastosowanie dla każdego typu pracowników w dowolnym czasie. Najczęściej jednak
z poradnictwa i informacji zawodowej korzystają
ludzie młodzi, którzy nie wiedzą jaki zawód jest dla nich najbardziej
odpowiedni i chcą poznać swoje predyspozycje zawodowe.
W 2003r. z usług poradnictwa zawodowego skorzystało 677 osób bezrobotnych i poszukujących pracy, w tym 370 kobiet. Osoby korzystające z usług doradcy zawodowego to przede wszystkim :
& młodzież w wieku do 24 lat – 655 osób tj. 96,8% ogółu osób, które skorzystały z poradnictwa zawodowego,
& absolwenci – 613 osób tj. 90,5% ogółu
& osoby zamieszkałe na wsi – 245 osób tj. 36,2% ogółu,
W minionym roku z poradnictwa grupowego skorzystały 546 osób bezrobotnych, głównie absolwenci, zaś z usług informacji zawodowej w formie indywidualnej i grupowej, skorzystało ogółem 912 osób ( 222 osoby to młodzież szkolna).
3.1.9 Refundacja wynagrodzeń za młodocianych pracowników.
Powiatowy Urząd Pracy w Piszu w 2003r refundował wynagrodzenie i składkę ZUS za pracowników młodocianych zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu praktycznej nauki zawodu dla 64 pracodawców. Ogółem 2003 roku Urząd wydał 302 decyzje dotyczące refundacji ww. wynagrodzeń.
3.2 Programy realizowane przez Powiatowy Urząd Pracy w Piszu w 2003r.
3.2.1 Programy aktywizujące absolwentów
1. Program „Pierwsza Praca”
Program "Pierwsza Praca" przeznaczony był dla absolwentów wszystkich szczebli szkół ponadgimnazjalnych oraz dla ludzi młodych do 24 lat, długotrwale bezrobotnych nie pracujących ( od III kwartału 2003r). Stanowi on integralną część programu społeczno-gospodarczego Rządu na lata 2003-2005 i jest zespolony z programem "Przede wszystkim przedsiębiorczość".
Dzięki działaniom programu i przy wykorzystaniu dostępnych środków finansowych absolwenci mają szansę na zdobycie pierwszego doświadczenia zawodowego w formie subsydiowanego stażu, subsydiowanej pracy lub wolontariatu, a także na podjęcie samodzielnej działalności gospodarczej.
Celem strategicznym obu programów było zwiększenie zatrudnienia bezrobotnych absolwentów oraz umożliwienie każdemu nowo rejestrującemu się absolwentowi skorzystania z oferty pracy lub odpowiedniego programu aktywizacji zawodowej przed upływem 6 miesięcy od daty rejestracji.
Celami operacyjnymi programu „Pierwsza Praca” było:
Þ Pobudzenie aktywności zawodowej absolwentów do samodzielnego poszukiwania pracy;
Þ Zwiększenie ilości ofert pracy niesubsydiowanej dla absolwentów będących w dyspozycji urzędów pracy;
Þ Zapewnienie szeroko dostępnej informacji o programach;
Þ Objęcie usługami urzędów pracy wszystkich zainteresowanych bezrobotnych absolwentów;
Þ Rozwój działań partnerskich ukierunkowanych na pomoc w zatrudnieniu absolwentów.
2. Program „Zielone miejsca pracy”
Program „Zielone Miejsca Pracy” jako element programu Pierwsza Praca był realizowany w oparciu o porozumienie Promotorów projektu z dnia 28 marca 2002 roku w sprawie współpracy w celu realizacji zadań służących ograniczeniu bezrobocia oraz poprawie stanu środowiska zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju.
Promotorami projektu byli Minister Pracy i Polityki Społecznej, Minister Środowiska oraz Prezes Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Wykonawcami części projektu „Zielone Miejsca Pracy” w zakresie umów stażowych są jednostki organizacyjne Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych – nadleśnictwa oraz jednostki terytorialne projektu, którymi są Powiatowe Urzędy Pracy.
3. Moja gmina w Unii Europejskiej
Program był skierowany do 8 absolwentów szkół wyższych. „Moja Gmina w Unii Europejskiej” był elementem realizacyjnym programu „Pierwsza Praca”. Polegał on na organizacji staży zawodowych w Urzędach Gminnych na terenie powiatu. Przedmiotem stażu była organizacja kampanii informacyjnej przed referendum dotyczącym członkostwa Polski w Unii Europejskiej.
3.2.2. Program „Promocja Zawodowa Dziewcząt”
W 2003 roku w ramach programu „Promocja Zawodowa Dziewcząta” zostało zaktywizowanych 5 absolwentek . Program ten jest formą pomocy dla młodzieży żeńskiej z terenu dawnych PGR-ów. Program powstał przy współudziale Agencji i Bursy „Caritas”, ma on na celu społeczne i zawodowe usamodzielnienie się bezrobotnej młodzieży poprzez podjęcie pracy w Warszawie.
3.2.3 Program Aktywizacji Obszarów Wiejskich
Program Aktywizacji Obszarów Wiejskich (PAOW) realizowany był
zgodnie z ustaleniami pomiędzy Rządem RP oraz Bankiem
Światowym.
PAOW skierowany jest do mieszkańców gmin wiejskich i wiejsko-miejskich i miast do 20.000 mieszkańców, długotrwale bezrobotnych.
Głównym celem tego programu było wniesienie wkładu finansowego, inwestycyjnego oraz wiedzy i umiejętności w szeroko rozumiany rozwój gospodarczy obszarów wiejskich poprzez:
· zwiększenie pozarolniczego zatrudnienia,
· wsparcie procesu umacniania samorządów i rozwoju regionalnego,
· pomoc w budowaniu potencjału instytucjonalnego niezbędnego do uzyskania przedakcesyjnych i strukturalnych funduszy Unii Europejskiej.
W minionym roku w ramach PAOW-u zostało zaktywizowanych 129 osób bezrobotnych z naszego powiatu, w następujących formach:
& okresowe zatrudnienie – 16 osób
& szkolenia i przekwalifikowania – 113 osób
3.2.4 Program lokalny „Wiosna” 2003r
Program „Wiosna 2003” skierowany był do 110 osób bezrobotnych z grup ryzyka (kobiet o niskich kwalifikacjach zawodowych, długotrwale bezrobotnych, jedynych żywicieli rodziny). Celem programu była poprawa wizerunku miast naszego powiatu poprzez: oczyszczanie brzegów rzek, lasów i jezior w pobliżu siedlisk ludzkich, naprawa ulic i chodników, remonty zewnętrzne budynków oraz zagospodarowywanie terenów zielonych, sprzątanie poboczy dróg itp…
3.2.5 Program „Lingwista”
Program był skierowany do bezrobotnych pochodzących z terenów popegeerowskich. W szkoleniu wzięło udział 10 osób bezrobotnych, którzy mają:
Ø ukończoną szkołę średnią
Ø minimalną znajomość języka niemieckiego,
Partnerem programu „Lingwista” jest Agencja Rolna Skarbu Państwa Odział Terenowy w Olsztynie Filia w Suwałkach.
3.3 Środki pozyskane przez PUP w Piszu w 2003r
1. 713,6 tys zł – (AGRO) z przeznaczeniem na tworzenie miejsc pracy i aktywizację zawodową bezrobotnych, a w szczególności dla absolwentów zamieszkałych na terenach wiejskich oraz w małych miastach,
2. 15,9 tys. zł – z rezerwy Marszałka Województwa Warmińsko – Mazurskiego na program „Lingwista”
3. 480,0 tys. zł z rezerwy Ministra GPiPS na finansowanie robót publicznych na rzecz usuwania skutków ubiegłorocznych klęsk żywiołowych,
4. 21,6 tys. zł ze środków MGPiPS na program „Moja gmina w Unii Europejskiej”,
5. 14,0 tys zł ze środków MGPiPS na realizację programu „Zielone miejsca pracy”.
Nie zostały zrealizowane następujące programy:
1. „Absolwenci szkół wyższych pozyskują środki pomocowe dla powiatu piskiego”,
2. „Samozatrudnienie i wspieranie tworzenia nowych miejsc pracy dla bezrobotnych z powiatu piskiego”,
3. „Aktywizacja zawodowa absolwentów szkół wyższych 2003r zgodnie z ich kwalifikacjami”
4. „Ochrona Jezior Mazurskich”
IV Realizacja polityki rynku pracy w zakresie systemu osłony osób bezrobotnych
W 2003 roku po raz kolejny nastąpiła zmiana przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. Nr 6, poz. 65 z dnia 22 stycznia 2003r., na mocy której wprowadzono m.in. skrócenie okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych o okres zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych i robót publicznych. Zmianie uległy też przepisy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. Zgodnie z Dz. U. Nr 28, poz. 153 z póź. zmianami z dniem 01.04.2003r. powołany został Narodowy Fundusz Zdrowia. Zmiany w NFZ wiązały się z koniecznością przeanalizowania sytuacji rodzinnej wszystkich osób bezrobotnych i ustalenia na nowo uprawnień do ubezpieczenia zdrowotnego.
W minionym roku w Dziale Ewidencji i Świadczeń zarejestrowano 5868 osób bezrobotnych w tym 22 osoby poszukujące pracy, 1642 osoby z prawem do zasiłku dla bezrobotnych, 209 osób uprawnionych do świadczeń przedemerytalnych oraz 3995 osób bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Na dzień 01.01.2003r. było zarejestrowanych 8013 osób bezrobotnych z prawem do zasiłku i bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz 661 osób pobierających zasiłki i świadczenia przedemerytalne.
W ciągu roku kalendarzowego zostało wyrejestrowanych 6055 osób bezrobotnych oraz 94osoby pobierające zasiłek i świadczenie przedemerytalne.
W analizowanym okresie wydano 16.710 decyzji administracyjnych oraz 13.752 dokumentów zgłoszeniowych do ZUS ( ZUS P ZZA, ZUS P ZUA, ZUS P ZCZA, ZUS P ZWUA, ZUS ZIUA).
Wystawiono również 4.418 informacji PIT – 11 o uzyskanych przez podatnika dochodach
i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy.
Wydano 32.500 zaświadczeń o dochodach osób bezrobotnych dla potrzeb Ośrodków Pomocy Społecznej, Samorządów Gminnych: Pisz. Orzysz, Ruciane Nida. Biała Piska, dla Centrum Pomocy Rodzinie oraz innych. Do przedstawienia w ZUS wystawiono 5822 zaświadczenia niezbędne do naliczenia kapitału początkowego, przyznania świadczeń rentowych i emerytalnych.
W analizowanym roku wydano 16.710 decyzji administracyjnych. Od powyższych decyzji wpłynęło 139 odwołań, co stanowi 0,8% wszystkich wydanych decyzji w tym: 25 odwołań od decyzji przesłano do rozpatrzenia przez W- MUW w Olsztynie z czego 23decyzje utrzymano w mocy, 1 uchylono do ponownego rozpatrzenia, 1 pozostała do rozpatrzenia. W PUP w Piszu rozpatrzono 114 odwołań od decyzji.
Ponadto do PUP wpłynęło 128 wniosków z czego 118 wniosków dotyczyło ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, 1 o rozłożenie na raty, 3 wnioski dotyczyły umorzenia nienależnie pobranego zasiłku oraz 6 wniosków złożono z prośbą o zwrot składek zdrowotnych.
Reasumując w 2003 roku rozpatrzono 267 wniosków i odwołań od decyzji administracyjnych.
Pomimo ciągłych zmian w przepisach ustaw i obciążeń dodatkowymi zadaniami działania pracowników działu formalnej obsługi zapewniły sprawną obsługę interesantów, jak również terminowe ustalanie uprawnień do świadczeń z Funduszu Pracy, naliczanie i wypłatę zasiłków dla bezrobotnych, zasiłków i świadczeń przedemerytalnych oraz zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych, przysługujących na podstawie obowiązujących przepisów.
V. Współpraca z partnerami rynku pracy
Według definicji popularnego słownika języka polskiego, autorstwa prof. Bogusława Dunaja, PARTNER to „osoba, z którą się coś razem robi, z którą bierze się w czymś udział itp., (...) osoba, którą traktuje się równorzędnie”.
Bardzo ważną kwestią w poprawie sytuacji na rynku pracy jest współpraca mająca na celu rozwój lokalnego rynku pracy, pozyskanie informacji o strukturze gospodarczej i kierunkach rozwoju.
W 2003 roku Powiatowy Urząd Pracy w Piszu współpracował z takimi partnerami rynku pracy jak:
& samorząd powiatu,
& samorządy gminne,
& lokalni przedsiębiorcy,
& organizacje pozarządowe z terenu powiatu.
& Wojewódzki Urząd Pracy w Olsztynie
& jednostki szkoleniowe,
& nadleśnictwa,
VI. Wydatki z Funduszu Pracy
W roku 2003 wydatki z Funduszu Pracy wynosiły ogółem 22.974,6 tys. zł. Kwota ta w stosunku do 2002 roku wzrosła o 1.053,7 tys. zł, tj. 4,8%
|
Struktura wydatków z Funduszu Pracy |
Wydatki (tys. zł) |
- 100% |
|
1. zasiłki dla bezrobotnych |
11.663,9 |
50,77 |
|
2. zasiłki przedemerytalne |
4.250,4 |
18,5 |
|
3. świadczenia przedemerytalne |
1.976,1 |
8,6 |
|
4. aktywne formy ogółem |
4.503,1 |
19,6 |
|
5. przygotowanie zawodowe ( refundacje wynagrodzeń młodocianym pracownikom) |
359,7 |
1,57 |
|
6. pozostałe wydatki |
221,4 |
0,96 |
Wykres nr 9. Struktura wydatków z Funduszu Pracy w 2003r.

|
porównaniu z rokiem 2002 wzrosły wydatki na: |
|
|
- świadczenia przedemerytalne |
o 857,2 tys. zł, tj. o 76,6% |
|
- aktywizację bezrobotnych |
o 2363,6 tys. zł, tj. o 110,5% |
|
W porównaniu z rokiem 2002 zmalały wydatki na: |
|
|
- zasiłki dla bezrobotnych |
o 1476,2 tys. zł, tj. o 11,2% |
|
- zasiłki przedemerytalne |
o 335,6 tys. zł, tj. o 7,3% |
|
- przygotowanie zawodowe młodocianych |
o 386,2 tys. zł, tj. o 51,8% |

|
Wydatki na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu wynosiły 19,6% ogólnych wydatków Funduszu Pracy w roku 2003:
|
||
|
Struktura wydatków z Funduszu Pracy |
Wydatki (tys. zł) |
- 100% |
|
1. szkolenia |
34,0 |
0,8 |
|
2. prace interwencyjne |
657,6 |
14,6 |
|
3. roboty publiczne |
1681,2 |
37,3 |
|
4. pożyczki dla bezrobotnych a rozpoczęcie działalności gospodarczej
|
418,0 |
9,3 |
|
5. pożyczki na dodatkowe miejsca pracy |
0,0 |
0 |
|
6. pożyczki szkoleniowe |
17,5 |
0,4 |
|
6. programy specjalne |
0 |
0 |
|
7. aktywizacja zawodowa absolwentów |
1693,8 |
37,6 |
|
8. pozostałe aktywne formy |
1,0 |
0,0 |
Zakończenie
W warunkach zmieniającej się sytuacji na rynku pracy wysokie bezrobocie na naszym terenie jest głównie konsekwencją zachodzących przemian gospodarczych i społecznych. Charakterystyczne cechy bezrobocia w powiecie piskim to:
& wśród zarejestrowanych bezrobotnych 1547 osób posiadało prawo do zasiłku tj. 19,8% ogółu;
& udział kobiet w populacji bezrobotnych wynosił 51,5% ( w stosunku do ogólnej liczby mieszkańców powiatu – kobiety stanowią 49,9%),
& mieszkańcy wsi stanowili 44,6% ogółu osób bezrobotnych,
& bezrobotni w najmłodszych grupach wieku produkcyjnego (18-34 lata) - 52,0%
& nadal wysoki jest udział bezrobotnych z wykształceniem podstawowym – 41,8% oraz zasadniczym zawodowym – 33,0%
& mobilność na rynku pracy mierzona znaczną liczbą napływów i odpływów ograniczana jest przez nasilające się bezrobocie długotrwałe: 53,2% bezrobotnych pozostaje bez pracy dłużej niż 12 miesięcy, 40,7% od 1 do 12 miesięcy a tylko 6,1% krócej niż miesiąc, co potwierdza, że aktywnie na rynku pracy funkcjonuje mniej niż połowa bezrobotnych a zwiększona fluktuacja wynika z ruchliwości pozostałych;
& zwolnienia grupowe stanowią obecnie stosunkowo niewielki odsetek napływu do bezrobocia – niespełna 1,02%;
& Ilość ofert pracy spływających do urzędu jest ograniczona. Rozkład ofert na poszczególne grupy zawodowe jest nierównomierny; przeciętnie na jedną ofertę przypada 30 osób;